Komunikat ws. zgody na prace poszukiwawcze w Hucie Pieniackiej

Szanowni Państwo,

w dniu dzisiejszym, tj. 18 lutego 2026 roku, po blisko 82 latach od zagłady naszej rodzinnej miejscowości otrzymaliśmy informację o wydanej ostatecznej zgodzie Ministerstwa Kultury Ukrainy na prowadzenie prac poszukiwawczych szczątków Polaków na terenie dawnej Huty Pieniackiej.

Małgorzata Gośniowska-Kola

Prezes Stowarzyszenia Huta Pieniacka

Komunikat Instytutu Pamięci Narodowej:

„18 lutego 2026 r. Ministerstwo Kultury Ukrainy wydało ostateczną zgodę na prace poszukiwawcze na terenie dawnej wsi Huta Pieniacka, na podstawie wniosku złożonego przez ukraińskiego partnera Instytutu Pamięci Narodowej, którym jest przedsiębiorstwo „Wołyńskie Starożytności”. Decyzja została poprzedzona zaakceptowaniem przez Lwowską Obwodową Administrację Państwową przedstawionego jej 17 października 2025 r. programu prac poszukiwawczych.

Decyzja władz ukraińskich kończy blisko siedmioletnie starania Instytutu o uzyskanie pozwolenia na poszukiwanie grobów ofiar zbrodni dokonanej 82 lata temu, której rocznica przypada za kilka dni. Działania IPN podejmowane były w ścisłej współpracy z rodzinami ofiar skupionymi wokół Stowarzyszenia Huta Pieniacka, przy szczególnym zaangażowaniu prezes stowarzyszenia p. Małgorzaty Gośniowskiej–Koli.

28 lutego 1944 r. w Hucie Pieniackiej miała miejsce akcja pacyfikacyjna polskiej ludności cywilnej, w wyniku której śmierć poniosło około 850 osób. Pacyfikacji dokonali, według śledztwa IPN, ukraińscy żołnierze 4 Pułku Policyjnego SS 14 Dywizji SS „Galizien”, wraz z okolicznym oddziałem Ukraińskiej Powstańczej Armii  (UPA) i oddziałem paramilitarnym składającym się z nacjonalistów ukraińskich.

Instytut Pamięci Narodowej od lat podejmuje starania o uzyskanie stosownych zgód władz ukraińskich na rozpoczęcie prac poszukiwawczych oraz ekshumacyjnych na terytorium Ukrainy. Procedura składania wniosków w tym zakresie od lat pozostaje niezmienna. W pierwszej kolejności konieczne jest uprzednie ustalenie miejsc, w których mogą znajdować się szczątki ofiar. W drugiej kolejności podejmowane są działania zmierzające do uzyskania zgody na przeprowadzenie prac ekshumacyjnych.

Warto zauważyć, że jest to druga zgoda na przeprowadzenie prac poszukiwawczych, jaką Instytut Pamięci Narodowej otrzymał od władz Ukrainy po spotkaniu prezydentów Polski i Ukrainy, które odbyło się 19 grudnia 2025 r. w Warszawie. Jednym z tematów poruszanych podczas rozmów, z inicjatywy prezydenta Karola Nawrockiego, była kwestia braku zgód strony ukraińskiej na wnioski składane przez Instytut Pamięci Narodowej. 30 grudnia 2025 r. IPN uzyskał pozwolenie na przeprowadzenie prac poszukiwawczych na terenie wsi Ostrówki i Wola Ostrowiecka w obwodzie wołyńskim.

O terminie rozpoczęcia prac poszukiwawczych poinformujemy w stosownym komunikacie.”

 

Źródło: Instytut Pamięci Narodowej